Embedded Files
Luister naar het liedje ‘Le Vent Nous Portera’ van Noir Désir. Je zou het niet vermoeden maar de maker en zanger van dit liedje Bertrand Cantat heeft een duister verleden.
Cantat was getrouwd met Marie Trintignant. In het begin van 2003 leken ze een poëtisch en glamoureus paar. Bertrand Cantat was de charismatische frontman van Noir Désir, de belangrijkste rockband van Frankrijk. Hij stond bekend om zijn intellectuele teksten en zijn maatschappelijk engagement. Marie Trintignant was een geliefde Franse actrice en telg uit een legendarische filmfamilie (dochter van acteur Jean-Louis Trintignant en regisseur Nadine Trintignant). Ze was moeder van vier zonen.
Bertrand en Marie kregen een gepassioneerde affaire en bevonden zich in de zomer van 2003 in Vilnius, Litouwen, waar Marie een film opnam over het leven van de schrijfster Colette, geregisseerd door haar moeder.
In hun hotelkamer in Vilnius ontstond een hevige ruzie in de nacht van 26 op 27 juli 2003. Volgens latere getuigenissen was jaloezie de aanleiding (Cantat had een sms van Marie's ex-man gezien). Cantat sloeg Marie met extreme kracht. Later onderzoek wees uit dat ze ten minste 19 slagen tegen haar hoofd kreeg. Haar schedel was op meerdere plaatsen gebroken. In plaats van direct medische hulp te zoeken, legde Cantat de bewusteloze Marie in bed. Hij belde haar ex-man om over de ruzie te praten, maar beweerde dat ze "gewoon sliep". Pas uren later, toen Marie's broer poolshoogte kwam nemen en zag hoe erg het was, werd de ambulance gebeld.
Marie Trintignant raakte in een diep coma. Ze werd nog naar Parijs gevlogen, maar overleed daar op 1 augustus 2003 aan een hersenoedeem. Ze was 41 jaar oud.
De zaak werd een internationaal mediaspectakel. Cantat werd in Litouwen berecht en veroordeeld tot 8 jaar gevangenisstraf voor "doodslag met indirect opzet". Na vier jaar kwam hij in 2007 vervroegd vrij wegens "goed gedrag". Dit leidde tot enorme woede bij de nabestaanden en vrouwenrechtenorganisaties.
Wat dit verhaal nog tragischer maakt, zijn de gebeurtenissen na zijn vrijlating. Cantat keerde terug naar zijn ex-vrouw, Krisztina Rády, die hem tijdens het proces altijd was blijven steunen. In 2010 pleegde zij echter zelfmoord terwijl Cantat in huis was. Later doken er aangrijpende audio-opnames op waarin zij haar ouders vertelde dat Cantat ook haar fysiek en psychisch terroriseerde.
Telkens wanneer Cantat probeerde een muzikale comeback te maken, volgden er massale protesten. Festivals die hem boekten werden geboycot en in 2018 besloot hij onder druk van de publieke opinie definitief te stoppen met toeren.
Voor 2003 werd Cantat gezien als een "gevoelige rebel". Na de dood van Marie Trintignant werd hij voor velen het gezicht van de "femicide" (vrouwenmoord). De zaak wordt in Frankrijk nog steeds aangehaald als een keerpunt in hoe de maatschappij omgaat met geweld tegen vrouwen binnen de artistieke elite.
Na zijn veroordeling in 2004 kreeg Cantat een juridisch verbod opgelegd: hij mocht tot 2010 op geen enkele wijze kunst produceren of publiceren die direct gerelateerd was aan Marie Trintignant of de feiten in Vilnius. Dit was bedoeld om de nabestaanden te beschermen tegen het commercieel uitbuiten van de tragedie door de dader.
Toen Cantat na zijn vrijlating terugkeerde met de band Détroit, bevatte het album Horizons teksten die door critici en fans unaniem werden gelezen als een reflectie op Marie en de fatale nacht. Luister naar het nummer "Ange de désolation" (2013) (Engel van troosteloosheid) wordt algemeen gezien als zijn meest directe verwijzing naar haar. De tekst bevat zinnen als "Dors, mon ange de désolation" (Slaap, mijn engel van troosteloosheid). Critici merkten op dat dit geen romantisch liedje is, maar een donkere, bijna obsessieve verwerking. Het roept veel weerstand op bij het publiek, omdat velen het ongepast vinden dat hij zijn slachtoffer in zijn poëzie als een "tragische muse" neerzet.
Het nummer "Droit dans le soleil" (2013) was de eerste single na zijn terugkeer. Ook dit lied is sober en akoestisch, en gaat over het proberen verder te gaan na een verwoestende gebeurtenis ("Recht in de zon kijken"). Hoewel het technisch gezien over zijn eigen overleving en schuldgevoel gaat, is de schaduw van Marie Trintignant in elke noot aanwezig.
Zoek nog meer muziek die op het eerste gezicht een gezellige en onschuldige indruk maakt maar waar het kwade achter schuil gaat. Kan je dit kwade verklaren? Is er een link tussen het kwaad en creativiteit? Welke bedoeling hebben muzikanten/artiesten met hun werk? Hoe wordt het ervaren door het publiek? Zit het kwaad bij de kunstenaar of bij het publiek. Welke rol speelt de grotere samenleving? Is het kwade aanwezig in de muziekwereld? Welke rol spelen geld, subsidies, naamsbekendheid, verslaving, drugs, geestelijke gezondheid …? Welke invloed (goed en/of slecht) heeft muziek op de luisteraar? Experimenteer ...
Enkele vragen & bedenkingen die kunnen helpen …
Waar schuilt het kwaad ergens volgens jou? We denken vaak aan donkere steegjes of gevaarlijke monsters maar …
Misschien is het kwaad iets heel alledaags en banaal. Kwaad kan voortkomen uit onnadenkendheid. We zijn niet vaak bewust destructief. Het kwaad is de afwezigheid van empathie of kritisch denken.
Elke mens heeft een schaduwzijde. We voelen soms egoïsme, boosheid, … Hoe gaan we hiermee om? Willen/kunnen we dit altijd onder ogen zien? Misschien ontstaat zo wel het kwaad?
Misschien is de meest gevaarlijke schuilplaats van het kwaad, niet haat maar onverschilligheid. Mensen durven al eens wegkijken omdat het makkelijker, veiliger of comfortabeler is.
Het kwaad houdt zich ook schuil in groepsdenken en in "Wij-Zij" dynamieken. We reduceren anderen tot een label. Het kwaad vermomt zich dan als "gerechtigheid" of "ideologie".
Hoe kijken religieuze mensen naar het kwaad? Kijk/luister naar het verhaal van Job, dit is het derde boek van de wijsheid literatuur uit het Oude Testament. Wat zegt dit verhaal over het kwade en het goede?
Leidt het kwaad soms of altijd tot iets goeds? Ga op zoek naar voorbeelden.
Page updated
Report abuse