De Morgen, vrijdag 09/01/2026, blz.3
“Get the fuck out.” Jacob Frey, burgemeester van Minneapolis, was woensdagavond razend. Enkele uren voordien had een Ice-agent een inwoner van de stad, de 37 jarige Renee Nicole Macklin Good, neergeschoten. De beelden van omstanders tonen hoe de vrouw eerst met haar wagen dwars over de weg gaat staan om de doortocht van auto's met ICE-agenten te verhinderen. Wanneer de agenten haar wagen benaderen en ze wegrijdt, wordt ze in het hoofd geschoten. Volgens Amerikaans president Donald Trump handelde de agent uit zelfverdediging omdat de vrouw de agent probeerde aan te rijden. De videobeelden lijken dat tegen te spreken. "Ze proberen dit al te verkopen als zelfverdediging." Dat is bullshit*, reageerde Frey op een persconferentie. "We willen jullie hier niet", richtte hij zich nog tot ICE. "Jullie zijn hier zogezegd voor de veiligheid, maar jullie bereiken exact het tegenovergestelde."
De overheidsdienst, waarvan de volledige naam Immigration and Customs Enforcement luidt, is sinds eind november erg actief in de staat Minnesota, waar Minneapolis ligt. Toen zette Trump de financiering van een ondersteuningsprogramma voor Somaliërs stop.
Intussen komen talloze mensen op straat in Minnesota om te protesteren tegen ICE. De migratiedienst moet Trumps campagnebelofte om meer mensen zonder verblijfsvergunning te deporteren waarmaken. Volgens Trumps vice stafchef moet ICE daarom dagelijks 3.000 arrestaties uitvoeren.
Extra Jobs
Dus ging het budget omhoog. De komende vier jaar krijgt ICE 170 miljard dollar. Het werft ook massaal aan: vorig jaar werden 11.751 nieuwe agenten aangenomen, een stijging van 120 procent. Ze werden warm gemaakt met memes en slogans die volgens critici refereren aan white supremacy-boodschappen, zoals de vraag of je “illegalen wilt deporteren met je absolute boys”.
En als de advertenties niet helpen, dan wel de tekenbonus die kan oplopen tot 50.000 dollar en het kwijtschelden van studieschulden voor maximaal 60.000 dollar. Daarnaast kan nu zowat elke volwassene solliciteren. Vroeger moest je daarvoor minstens 21 jaar zijn ( en maximaal 40 jaar). Onder de nieuwe ICE-leden zitten veel Trump-aanhangers, ironisch genoeg aangevuld met mensen uit de gemeenschappen die ze viseren. “Sommige zien de grenswacht als een manier om een goed betaalde job te vinden die hun familie en hen uit de armoede kan tillen, ook al houdt de job in dat ze leden van hun eigen gemeenschap viseren”, zegt Lilian Serrano, voorzitter van belangenorganisatie Southern Border Communities Coalition aan de Britse krant The Guardian. Dat alles gebeurde in een migratiedienst waar voor de grote influx van nieuwe leden al problemen waren. Zelfs Michelle Barné, die onder vorige Amerikaanse president Joe Biden toezicht hield op de dienst, stelde zich vragen bij hoe goed agenten de wet kenden. En dat was nog voordat de training van zestien weken werd gehalveerd. Ook de taalcursus Spaans werd geschrapt.
Het gevolg is een erg actieve maar minder goed opgeleide overheidsdienst die mensen overal - op straat, aan de schoolpoort, in de gang van de rechtbank gespecialiseerd in immigratierecht - arresteert. Die interventies, waarbij agenten zich vaak onherkenbaar maken, verlopen chaotisch. Er is regelmatig sprake van geweld, zoals mensen die op de grond worden gegooid of aangereden worden door een wagen. Her en der rijst de vraag of Trump zo een privémilitie creëert. “ Dit doet toch denken aan de SA in Duitsland”, zegt professor politicologie Cas Mudde in een recent interview met De Morgen over ICE. “De SS, dat was toen de ideologische militaire eenheid, de SA was eerder de knokploeg. Een beetje ongedisciplineerd en onprofessioneel maar ook gewelddadig.”
Al nuanceert Mudde meteen. “Ik zeg niet dat dit geen gevaarlijke en verontrustende situatie is, maar we moeten het ook in perspectief zien: ICE zal op korte termijn geen elite-eenheid worden.”
Vijf Criteria
Dat denkt ook Liam Klein, onderzoek bij de Nederlandse denktank Clingendael en gespecialiseerd in de MAGA-beweging. Hij verwijst naar een wetenschappelijk artikel uit The Journal of Politics dat vijf criteria onderscheidt voor een privémilitie: een politie-eenheid die politieke dissidenten en opposanten viseert, niet gecontroleerd door een andere eenheid, de identiteit van hun leden en de operaties geheim blijven, ze specialiseren zich in politieke inlichtingen en tot slot omhelzen hun activiteiten arbitraire zoekacties, ondervragingen, verdwijningen of martelingen. “ICE voldoet aan sommige van die criteria, zoals het zich onherkenbaar maken, maar niet alle”, zegt Klein. Het staat bijvoorbeeld niet onder directe leiding van Trump. Ook is het niet hun eerste bedoeling om politieke tegenstanders van Trump te viseren. “Maar het gaat wel die richting uit. Je ziet dat antifa-leden die tussenbeide proberen te komen bij hun acties steeds meer in het vizier komen”, zegt Klein.
Het is dan geen privémilitie, onder Trumps impuls schoof ICE wel meer in die richting op, meent Klein. “Veel hangt nu af van of het Hooggerechtshof zich uitspreekt”, zegt Klein. “Uitspraken van federale rechters durft de regering-Trump nog naast zich neer te leggen. Aan uitspraken van het Hooggerechtshof houdt Trump zich voorlopig wel.”