1. Bespreek de periode van de 'Verlichting' (Frankrijk +/- 1780). Welke eigenschap van de mens kwam hier centraal te staan en waarom? Bespreek een aantal verlichtingsfilosofen en hun ideeën. + welke betekenis heeft de verlichting vandaag? (Denk aan de het werk van Joop van Lieshout en de discussie in de les)
2. Welke ideeën van de verlichting vind je terug in de Amerikaanse grondwet? Bespreek kritisch. (zie schema) Vind je dezelfde verlichtingsideeën terug in de actuele Belgische politiek? Ja of Nee? en is dat een goede of een slechte zaak?
3. Welke rol heeft de Franse Revolutie gespeeld in het ontstaan van vrijheid in het westen? Leg uit. Gebruik momenten uit het verloop (beginsituatie, Fase 1, Fase 2 en Fase 3) van de revolutie om de betekenis duidelijk te maken. Kunnen we uit het verloop van de Franse Revolutie besluiten trekken naar vandaag, Irak, Afghanistan, Noord- Korea … Hoe ontstaat vrijheid en democratisering?
4. Bespreek het beleid van Napoleon. Welke rol heeft hij gespeeld in het ontstaan van vrijheid in het westen? Zijn politiek hield het midden tussen oud en nieuw. Leg uit. Zou een vergelijkbare figuur een oplossing kunnen zijn voor de problemen in Irak? Bespreek de overéénkomsten/verschillen tussen Napoleon en leiders vandaag.
5. Geef het Congres van Wenen haar plaats in de geschiedenis. Welke krachten zaten er achter het Congres van Wenen? Wat was het doel, hoe wilde men dat bereiken? Is dat uiteindelijk gelukt en waarom wel/niet?
6. Plaats de Belgische revolutie van 1830 in haar juiste context. Is dit een natuurlijke nationalistische reflex van een Belgisch volk dat zat te wachten op een eigen land of zijn er andere, meer opportunistische motieven voor de opstand? Welke drijvende krachten zaten er achter de revolutie en waarom?
7. Hoe zat de eerste industriële revolutie in elkaar? Leg uit hoe verschillende ingrediënten en mechanismen in Engeland hebben gezorgd voor de eerste industrialisatie. + Geef concrete voorbeelden van economische sectoren waar die industrialisatie is doorgebroken en verklaar dit. + Waarom zijn deze economische mechanismen nuttig voor bijvoorbeeld ontwikkelingshulp in de derde wereld?
8. Beschrijf en verklaar de tweede industriële revolutie. Welke mechanismen zaten er achter deze nieuwe explosie van industrie? Wat waren de gevolgen van de tweede industriële revolutie voor de wereld? (massa-consumptie, Taylorisme... ) + beschrijf aan de hand van concrete voorbeelden hoe deze dingen invloed hebben op jouw leven.
9. Wat was het dominante culturele gedachtegoed in de 19de eeuw? Welke ideeën hadden de veel mensen toen? Waarom!? Hoe ontstaat zo'n 'culturele hegemonie' ( A. Gramsci )? Welke rol speelden de wereldtentoonstellingen of wetenschappen hierin? Is er vandaag in onze maatschappij ook sprake van een 'culturele hegemonie' ?
10. Hoe verklaarde Charles Darwin het ontstaan der soorten? Leg uit. Geef voorbeelden uit het tropische regenwoud. + Hoe heeft men toen (19de eeuw) gereageerd op de evolutietheorie? Wat zijn de consequenties van deze theorie voor de samenleving (vandaag )?
11. De 19de eeuw was naast de industrie en rationaliteit ook de periode van de Romantiek. Hoe komt dat? Leg uit. Geef voorbeelden. Bespreek de schilderijen van Caspar David Friedrich en plaats ze in hun historische context.
12. Bespreek een aantal (negatieve) gevolgen van de industrialisatie. Van welke wantoestanden was er sprake in 19de eeuw. Beschrijf de situatie van de arbeiders. + verklaar de grote kloof tussen arm en rijk. Hoe is die tot stand gekomen?
13. Hoe en waar is het systeem van de lopende band ontstaan? Welke gevolgen heeft deze manier van arbeid gehad voor de wereld (vandaag)? Verklaar een fenomeen als “the decline of the miraculous”. Geef voorbeelden. Wat is je mening hierover? (zie discussie les)
14. Wat was de reactie van de arbeiders op hun ellendige situatie? Beschrijf het verzet en de verschillende wapens waarover ze konden beschikken. Welke elementen uit deze strijd zijn vandaag nog aanwezig in onze maatschappij? Geef voorbeelden. Zijn vakbonden nog nodig? Waarom wel/niet?
15. Hoe beschrijft filosoof M. Heidegger de relatie tussen mens en technologie? Wat vind jij persoonlijk van deze ontwikkeling? Denk aan het filmfragment uit “Our daily bread” over de kipjes. Reageer hierop. Hoe heeft technologie invloed op wie jij bent? Geef voorbeelden. Is dit positief/negatief?
16. De filosoof Hegel had een speciale kijk op de geschiedenis. Leg uit. Bestaat de absolute waarheid? Wat is de dialectiek? Haal voorbeelden van een dialectische proces uit de geschiedenis en uit je eigen leven.
17. Wat zijn de basisprincipes van het marxisme? Leg uit. Hoe keek Karl Marx naar geschiedenis? Wat was voor hem de ideale maatschappij? Ben jij een marxist? Waarom wel/niet? Zoek voorbeelden van een marxistische visie in je cursus geschiedenis.
18. Welke fenomenen en gebeurtenissen hebben aanleiding gegeven tot de Eerste Wereldoorlog? Leg uit waarom een wereldwijd conflict misschien wel onvermijdelijk was. Hoe ontstaan oorlogen vandaag? Zie je overeenkomsten en/of verschillen?
19. Beschrijf het verloop van WOI. Heb daarbij aandacht voor de geografische omstandigheden. Gebruik de historische atlas! Wat voor een soort oorlog was het? Hoe heeft het landschap (in de Westhoek) het verloop van de oorlog bepaald?
20. Beschrijf het leven van de soldaten in de loopgraven. Wat was hun beeld en ervaring van de oorlog? Geef concrete voorbeelden. Klopt ons beeld van WOI? (de modderige foto's, de dagboeken...) Pas de nodige historische kritiek toe op deze bronnen.
21. Bespreek het einde van WOI. Hoe liep de oorlog af? Beschrijf met de nodige kritiek de 'Vrede van Versailles'. Wat was de houding van de verschillende grootmachten. Verklaar. Wat was de volkenbond? + Wat is voor jou de betekenis van WO1? (= besluit)
22. Wat gebeurde er in de Verenigde Staten na WOI? Leg begrippen uit als "Roaring twenties, de beurscrash, de 'Great Depression' etc... Geef verschillende oorzaken en oplossingen voor deze fenomenen. Vergelijk het beleid van president F.D. Roosevelt met leiders vandaag.
23. Plaats jazzmuziek in haar historische context. Hoe is dit genre ontstaan en veranderd doorheen de geschiedenis? Verklaar de typische kenmerken van deze muziekstijl. (luister naar muziekfragmenten op YouTube en pas de leerstof toe!)
24. Beschrijf het fascisme in Italië. Hoe het ontstond en hoe het georganiseerd was. Hoe zag het leven van de Italianen eruit onder de fascistische dictatuur van Mussolini? Wat is fascisme eigenlijk? Kan je dit uitleggen? Komt het vandaag nog voor?