De saga rond OxyContin en de familie Sackler wordt vaak omschreven als een van de meest gewetenloze hoofdstukken uit de moderne geneeskunde. Wat begon als een doorbraak in pijnbestrijding, ontaardde in een nationale crisis die in de VS alleen al aan honderdduizenden mensen het leven heeft gekost.
Toen Purdue Pharma (het bedrijf van de Sacklers) OxyContin in 1996 lanceerde, was hun belangrijkste verkoopargument dat de pil een "vertraagde afgifte" (time-release) had. Hierdoor zou de patiënt 12 uur lang stabiele pijnstilling hebben en — cruciaal — zou de drug niet verslavend zijn. Purdue beweerde in hun marketing dat minder dan 1% van de patiënten verslaafd zou raken.
Deze claim was gebaseerd op één enkel kort briefje aan de redactie van een medisch tijdschrift uit 1980 (de Porter & Jick brief), dat helemaal niet over patiënten ging die de pillen mee naar huis kregen. Purdue misbruikte dit als "wetenschappelijk bewijs". In werkelijkheid was de pil extreem verslavend, vooral omdat gebruikers ontdekten dat ze de pil konden pletten om de "vertraagde afgifte" te omzeilen en in één keer een enorme high te krijgen.
Hoewel de hele familie profiteerde, was Richard Sackler (neef van de oprichter) de drijvende kracht. Hij was geobsedeerd door het commerciële succes van OxyContin. In interne e-mails uit 1996 schreef Richard dat de lancering van OxyContin gepaard moest gaan met een "blizzard of prescriptions die de markt wit zou kleuren". Uit rechtbankdocumenten bleek dat de Sacklers wisten dat artsen dachten dat OxyContin zwakker was dan morfine (terwijl het in werkelijkheid twee keer zo sterk is). Richard gaf de opdracht om deze misvatting niet te corrigeren, omdat artsen dan sneller geneigd zouden zijn het voor lichte pijn voor te schrijven. Richard bemoeide zich tot in de kleinste details met de marketing. Hij coachte vertegenwoordigers over hoe ze artsen moesten overtuigen en eiste dagelijkse verkoopcijfers.
Toen de eerste signalen van massale verslaving en overdoses in de vroege jaren 2000 binnenkwamen, reageerde de familie niet door het medicijn aan te passen, maar door de schuld te verleggen. "We moeten de verslaafden aanpakken. Zij zijn de schuldigen, zij zijn de criminelen," schreef Richard Sackler in 2001 in een interne memo. Dit was een bewuste strategie: door verslaving te framen als een karakterfout van "misbruikers" in plaats van een bijwerking van hun product, konden ze OxyContin nog jarenlang agressief blijven verkopen.
Purdue zette een leger aan verkoopvertegenwoordigers in die enorme bonussen kregen voor elke voorgeschreven pil. Ze richtten zich specifiek op artsen die al veel pijnstillers voorschreven. Dit leidde tot het ontstaan van zogenaamde pill mills: klinieken waar artsen tegen betaling OxyContin voorschreven als ware het snoepjes.
Jarenlang probeerde de familie hun naam te zuiveren door honderden miljoenen te schenken aan musea (het Louvre, het Guggenheim) en universiteiten (Yale, Oxford). Maar de publieke opinie keerde zich tegen hen, mede door activisme van mensen zoals fotografe Nan Goldin, die zelf verslaafd was geraakt aan OxyContin.
Na jaren van rechtszaken ging Purdue Pharma failliet. De Sacklers probeerden via een "faillissementstruc" immuniteit te kopen: ze boden miljarden aan, op voorwaarde dat ze nooit meer persoonlijk civielrechtelijk vervolgd konden worden.
Begin 2026 is er een nieuwe schikking goedgekeurd. De familie Sackler moet 7 tot 7,4 miljard dollar betalen. Hun naam is inmiddels van bijna alle musea en universiteiten ter wereld verwijderd. De familie Sackler heeft tot op de dag van vandaag nooit persoonlijk schuld bekend of excuses aangeboden voor de doden die door hun product zijn gevallen. Ze houden vol dat ze "te goeder trouw" hebben gehandeld en dat ze slechts het slachtoffer zijn van een publieke hetze. Richard Sackler verklaarde tijdens hoorzittingen herhaaldelijk: "Ik weet het niet" of "Ik kan me dat niet herinneren".
Wat vinden jullie van de Sackler familie en alle betrokkenen in dit schandaal? Zijn ze goed of slecht? Zijn ze zich hier bewust van? Waarin schuilt het kwaad wanneer je deze zaak bekijkt? Vind je nog andere vergelijkbare voorbeelden van medicijnen of andere toepassingen in de gezondheidszorg die onverwacht negatieve bijwerkingen hebben? Bekijk het hele systeem van gezondheidszorg (ziekenhuizen, geneesmiddelen, dokters, verplegers, ziekenfonds … ) Vind je het kwaad? Welke vorm neemt het aan en waarom? Ga op onderzoek uit.
Enkele vragen & bedenkingen die kunnen helpen …
Waar schuilt het kwaad ergens volgens jou? We denken vaak aan donkere steegjes of gevaarlijke monsters maar …
Misschien is het kwaad iets heel alledaags en banaal. Kwaad kan voortkomen uit onnadenkendheid. We zijn niet vaak bewust destructief. Het kwaad is de afwezigheid van empathie of kritisch denken.
Elke mens heeft een schaduwzijde. We voelen soms egoïsme, boosheid, … Hoe gaan we hiermee om? Willen/kunnen we dit altijd onder ogen zien? Misschien ontstaat zo wel het kwaad?
Misschien is de meest gevaarlijke schuilplaats van het kwaad, niet haat maar onverschilligheid. Mensen durven al eens wegkijken omdat het makkelijker, veiliger of comfortabeler is.
Het kwaad houdt zich ook schuil in groepsdenken en in "Wij-Zij" dynamieken. We reduceren anderen tot een label. Het kwaad vermomt zich dan als "gerechtigheid" of "ideologie".
Hoe kijken religieuze mensen naar het kwaad? Kijk/luister naar het verhaal van Job, dit is het derde boek van de wijsheid literatuur uit het Oude Testament. Wat zegt dit verhaal over het kwade en het goede?
Leidt het kwaad soms of altijd tot iets goeds? Ga op zoek naar voorbeelden.